كثرات ، موجودى كه شايستهء عبادت و تعظيم و پرستش باشد جز خدا نيست تا رسيدن به اين حقيقت « كه يكى هست و هيچ نيست جز او - وحده لا إله الَّا هو » همه مراتب توحيد است . در نهج البلاغه بعد از اين جمله مراتب توحيد آمده است ، به اين ترتيب : . * ( اول الدين معرفته و كمال معرفته التصديق به و كمال التصديق به توحيده و كمال توحيده الاخلاص له و كمال الاخلاص له نفى الصفات عنه . . . ) * . توحيد علاوه بر اينكه از لحاظ شدت و ضعف معرفت مراتب دارد كه به علم اليقين و عين اليقين و حق اليقين تعبير شده ، از لحاظ رقّت و لطافت و كمال وحدانيت نيز مراتب دارد همچنان كه اشاره شد . 6 . آيهء كريمهء * ( ضرب الله مثلًا كلمة طيبة كشجرة طيبة . . . ) * ريشه بودن و اساس بودن توحيد براى ساير فضايل را نشان مىدهد . آيهء كريمهء * ( أرأيت الذى يكذب بالدين . فذلك الذى يدع اليتيم . و لايحض على طعام المسكين ) * نيز اشاره است به اينكه لازمهء تكذيب به دين ، اين امور غير انسانى است . 7 . بهترين دليل براى اينكه خداشناسى مبنا و منطق و پشتوانهء انسانيت است اين است كه فرانسويان اولين ملتى هستند كه حقوق بشر يعنى حقوق انسانيت را به رسميت شناختند و اعلاميه منتشر كردند - اشاره به تاريخ اين قضيه - ولى چون نشر اين اعلاميه از طرف آنها از قبيل نشر اسكناس بدون پشتوانه بود و روزى رسوايى به بار خواهد آورد ، همهء ما ديديم كه اين ناشرين اعلاميهء حقوق بشر و مدافعين انسانيت در جنگهاى اول و دوم چه كردند . اخيراً در الجزاير چه رسواييها و اعمال ضد انسانيت كه در تاريخ وحشى ترين ملل دنيا سابقه ندارد ، از كشتن زنان و اطفال آن هم در حال بىخبرى و در بازار جلو دكان قصابى يا در حال جستجوى يك لقمه نان ، و خراب